Een halfopen binnenstad werkt averechts: wat inwoners écht denken over koopavond en koopzondag
De koopavond en koopzondag staan al jaren ter discussie. Moeten winkels vaker open? Of is de behoefte er eigenlijk helemaal niet? Het GrootMedia Opiniepanel deed onderzoek en vroeg het rechtstreeks aan de inwoners van de regio. Meer dan 3.000 mensen gaven hun mening. De uitkomst is verrassend duidelijk.
Het probleem zit niet in het idee, maar in de uitvoering
Wie verwacht dat inwoners massaal tegen koopavond en koopzondag zijn, komt bedrogen uit. De behoefte is er wel degelijk. Maar de manier waarop het nu wordt georganiseerd, schiet tekort.
Bijna 70% van de deelnemers vindt de openingstijden van winkels tijdens koopavonden en koopzondagen onduidelijk of onvoldoende duidelijk. Slechts 13,8% weet wél waar ze aan toe zijn. Dat is een opvallend groot verschil, en meteen het grootste pijnpunt dat uit het onderzoek naar voren komt.
De drempel om daadwerkelijk te gaan is daardoor hoog. De grootste groep bezoekers gaat minder dan één keer per maand buiten reguliere winkeltijden naar de binnenstad. Bijna een kwart doet dit zelfs nooit. Niet omdat ze het niet willen, maar omdat de onzekerheid over wat er open is hen weerhoudt.
Koopzondag wint het van koopavond
Gevraagd naar het belang van beide momenten, is de voorkeur van inwoners duidelijk. Koopzondag heeft meer draagvlak dan koopavond: 52,2% vindt de koopzondag belangrijk of zeer belangrijk, tegenover 44,6% voor de koopavond.
De verklaring ligt voor de hand. Voor werkenden en gezinnen past de zondag simpelweg beter in het dagelijks leven. De werkweek is druk, en een rustige zondagmiddag voelt als het ideale moment om even de binnenstad in te gaan.
Wat ook opvalt: wie positief is over koopavond, is dat vrijwel altijd ook over koopzondag. Ruim 72% van die groep vindt beide momenten belangrijk. Maar koopzondag spreekt ook een bredere groep aan. Zelfs onder mensen die weinig zien in de koopavond, vindt nog 35,8% de koopzondag wél waardevol. Koopzondag is daarmee het moment met het grootste potentieel.
Jongeren en werkenden zijn positiever
De behoefte aan ruimere openingstijden verschilt sterk per leeftijdsgroep. Onder jongere en werkende inwoners, ruwweg de groep tussen 25 en 55 jaar, is het draagvlak voor zowel koopavond als koopzondag duidelijk groter dan onder 65-plussers. Voor die laatste groep is de behoefte een stuk kleiner, wat logisch is: zij zijn minder gebonden aan vaste werktijden en kunnen ook doordeweeks winkelen.
Voor ondernemers die nadenken over hun doelgroep is dit een belangrijk gegeven. Wie zich richt op gezinnen en werkenden, heeft belang bij een goed georganiseerde koopzondag. Wie voornamelijk een oudere doelgroep bedient, merkt daar waarschijnlijk minder effect van.
Meer open winkels helpt meer dan betere communicatie
Wat moeten organisaties en winkeliers dan doen om mensen vaker naar de binnenstad te krijgen buiten reguliere tijden? De deelnemers zijn daar helder over. Het meest genoemde antwoord is simpel: zorg dat er meer winkels open zijn. Dat geeft 35% van de respondenten aan als belangrijkste verbeterpunt.
Daarna volgen vaste en duidelijke openingstijden. Pas daarna komt betere communicatie in beeld.
Dat is een belangrijke les. Want de reflex is vaak om bij tegenvallende bezoekersaantallen te investeren in meer reclame of betere promotie. Maar als de helft van de winkels dicht is en niemand weet welke winkels open zijn, helpt geen enkele campagne. Een halfopen winkelgebied werkt averechts. De basis moet eerst kloppen.
Wat betekent dit voor ondernemers?
De conclusie van het onderzoek biedt handvatten voor zowel individuele ondernemers als voor winkeliersverenigingen en gemeenten.
Voor winkeliers die twijfelen of ze mee moeten doen aan koopavond of koopzondag: de behoefte bij inwoners is er. Maar deelname heeft alleen zin als er voldoende andere winkels ook open zijn. Een gezamenlijke aanpak werkt beter dan ieder voor zich.
Voor winkeliersverenigingen en gemeenten: investeer eerst in duidelijkheid en betrouwbaarheid. Zorg voor vaste, herkenbare momenten waarop mensen weten dat de binnenstad leeft. Communiceer dat vervolgens helder en consistent. Dan pas heeft een campagne effect.
Voor iedereen geldt: mensen willen best buiten reguliere tijden winkelen. Maar dan moet het aanbod kloppen. Betrouwbaarheid en duidelijkheid wegen zwaarder dan welke marketingactie dan ook.
Over het GrootMedia Opiniepanel
Het GrootMedia Opiniepanel is het regionale opinieonderzoek van GrootMedia, uitgevoerd onder lezers van onder meer GrootLeeuwarden, GrootHeerenveen en GrootSneek. Aan deze peiling deden 3.176 mensen mee. De verdeling naar leeftijd en geslacht is representatief voor de regio, al is er geen steekproef getrokken of correctiemechanisme gebruikt.